Fundacja Rodzinna – nowe przepisy podatkowe. Co się zmieni?

Fundacja rodzinna zdobyła uznanie jako skuteczne narzędzie sukcesji, umożliwiające sprawne zarządzanie i przekazywanie majątku między pokoleniami. Jej popularność wynikała m.in. z korzystnych rozwiązań podatkowych, które pozwalały na odroczenie opodatkowania do momentu wypłaty świadczeń beneficjentom.

W odpowiedzi na doniesienia o wykorzystywaniu fundacji do agresywnej optymalizacji podatkowej, podważającej jej pierwotne, sukcesyjne cele, Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy UD293. Ma on na celu uszczelnienie obowiązujących przepisów, co może wpłynąć na obecne i przyszłe struktury.

Projekt UD293 został opublikowany 26 sierpnia 2025 r. i jest obecnie na wczesnym etapie legislacyjnym. Skierowano go do konsultacji publicznych, co oznacza, że jego ostateczny kształt może jeszcze ulec zmianie. W niniejszym artykule analizujemy kluczowe zmiany zawarte w projekcie. Zbadamy, jakie konsekwencje niosą za sobą nowe regulacje dla fundatorów, beneficjentów oraz samych fundacji rodzinnych.

Kluczowe zmiany w świetle projektu UD293

Projekt UD293 wprowadza modyfikacje, które mają wpływ na kluczowe aspekty funkcjonowania fundacji rodzinnej. Zmiany te dotyczą przede wszystkim zasad opodatkowania zbycia majątku, uregulowań związanych z działalnością gospodarczą oraz kwestii najmu.

1. Opodatkowanie zbycia mienia: reguła „36 miesięcy”

Dotychczas fundacja rodzinna mogła korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) aż do momentu wypłaty świadczeń beneficjentom. Nowy projekt zakłada wprowadzenie tzw. „reguły 36 miesięcy”. Zgodnie z nią, zbycie majątku wniesionego do fundacji lub nabytego od podmiotu powiązanego, które nastąpi przed upływem 36 miesięcy od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie, będzie podlegało opodatkowaniu CIT na zasadach ogólnych. Celem tej regulacji jest uniemożliwienie wykorzystywania fundacji jako narzędzia do szybkiej i nieopodatkowanej sprzedaży aktywów.

2. Działalność gospodarcza przez podmioty transparentne podatkowo

Jednym z obszarów budzących kontrowersje była możliwość omijania ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej przez fundację rodzinną (zawartych w art. 5 ustawy) poprzez uczestnictwo w spółkach jawnych czy zagranicznych podmiotach transparentnych podatkowo.

Projekt UD293 ma na celu uszczelnienie tego mechanizmu, planując wyłączenie z CIT-owego zwolnienia przychodów z udziału w podmiotach transparentnych, które prowadzą działalność gospodarczą. Oczekuje się, że ta zmiana zapobiegnie sytuacjom, w których fundacja, formalnie nieprowadząca działalności, czerpie dochody z operacyjnej aktywności gospodarczej.

3. Opodatkowanie najmu

Projekt UD293 ma również na celu wyjaśnienie niejasności dotyczących opodatkowania przychodów z najmu. Nowe regulacje mają doprecyzować, że zwolnienie z CIT będzie dotyczyć wyłącznie przychodów z najmu długoterminowego o charakterze mieszkaniowym. Inne formy najmu, w tym najem krótkoterminowy, usługi zakwaterowania czy najem komercyjny, mają podlegać opodatkowaniu CIT na zasadach ogólnych.

4. Pozostałe regulacje w projekcie UD293

Projekt przewiduje również inne modyfikacje:

• Włączenie w reżim CFC (Controlled Foreign Corporation) i Exit Tax: Planowane jest wprowadzenie przepisów, które mają zapobiec unikaniu opodatkowania poprzez przenoszenie aktywów do jurysdykcji z preferencyjnym opodatkowaniem.
• Ukryte zyski: Planuje się rozszerzenie katalogu „ukrytych zysków” o wartość umorzonych, przedawnionych lub odpisanych jako nieściągalne należności z tytułu pożyczek udzielonych beneficjentom, fundatorom lub podmiotom powiązanym. Ma to na celu przeciwdziałanie ukrywaniu wypłat zysków pod pozorem udzielania pożyczek.

Konsekwencje i wejście w życie nowych przepisów

Planowane zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r., z pewnymi przepisami przejściowymi. Wprowadzenie nowych regulacji oznacza, że istniejące i planowane fundacje rodzinne będą musiały przeanalizować swoje struktury. Niektóre z dotychczasowych schematów mogą stracić na opłacalności.

Podsumowanie i rekomendacje

Projekt ustawy UD293 wprowadza istotne zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych. Nowe regulacje mają na celu uszczelnienie systemu podatkowego i mogą wpłynąć na dotychczasowe metody wykorzystywania tej instytucji. Ich implementacja wiąże się z potencjalnymi konsekwencjami dla istniejących i przyszłych struktur sukcesyjnych.

Z uwagi na złożoność i potencjalnie dalekosiężne skutki nowych przepisów, kluczowe jest skorzystanie z profesjonalnego doradztwa prawnego. Kancelaria Legalna Adwokaci i Radcowie oferuje wsparcie w analizie wpływu tych zmian na konkretne sytuacje, pomagając w dostosowaniu struktur do nowych wymogów prawnych.

Zapraszamy także do zapoznania się z innymi materiałami dotyczącymi zagadnień poruszanych w niniejszym wpisie, w tym w szczególności:

Fundacja rodzinna: nowoczesna strategia ochrony majątku i planowania sukcesji w Twojej firmie

Sukcesja w firmie rodzinnej: prawne narzędzia ochrony.