Nakaz zapłaty — co zrobić po otrzymaniu nakazu?
Otrzymanie nakazu zapłaty z sądu jest dla wielu osób dużym zaskoczeniem. Pismo przychodzi pocztą, często bez wcześniejszego kontaktu z sądem, a w jego treści znajduje się informacja, że należy zapłacić określoną kwotę w krótkim terminie. W praktyce wiele osób popełnia wtedy ten sam błąd — odkłada sprawę na później albo zakłada, że skoro nakaz został wydany przez sąd, to nie można się przed nim bronić.
Tymczasem nakaz zapłaty bardzo często nie jest jeszcze prawomocnym rozstrzygnięciem. W wielu przypadkach pozwany ma możliwość skutecznego zakwestionowania roszczenia poprzez wniesienie sprzeciwu albo zarzutów, w zależności od trybu, w którym wydano nakaz. Zgodnie z przepisami postępowania upominawczego pozwany może wnieść sprzeciw od nakazu zapłaty, a skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje utratę mocy nakazu w zaskarżonym zakresie.
Czym jest nakaz zapłaty?
Nakaz zapłaty to orzeczenie wydawane przez sąd bez przeprowadzania rozprawy i bez wcześniejszego wysłuchania pozwanego. Sąd opiera się wyłącznie na treści pozwu oraz dokumentach załączonych przez powoda.
W praktyce oznacza to, że zanim otrzymasz nakaz:
- sąd nie zna Twojego stanowiska,
- nie bada Twoich dowodów,
- nie analizuje zarzutów, które możesz mieć wobec roszczenia.
Dlatego otrzymanie nakazu nie oznacza jeszcze przegranej sprawy.
Jakie są rodzaje nakazów zapłaty?
Najczęściej spotykane są:
Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym
Najbardziej rozpowszechniony rodzaj nakazu.
W przypadku jego otrzymania pozwany może wnieść sprzeciw.
Nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym (e-Sąd)
Wydawany przez e-Sąd w Lublinie.
Również podlega zaskarżeniu sprzeciwem.
Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym
Wydawany w sytuacjach, gdy powód dysponuje szczególnie mocnymi dokumentami.
Tutaj środkiem zaskarżenia są zarzuty od nakazu zapłaty, a nie sprzeciw.
Co zrobić w pierwszej kolejności?
Najważniejsza zasada brzmi:
nie ignoruj nakazu zapłaty.
Nawet jeśli jesteś przekonany, że roszczenie jest całkowicie bezzasadne.
Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie:
- daty odbioru przesyłki,
- sygnatury sprawy,
- sądu, który wydał nakaz,
- rodzaju postępowania,
- wysokości dochodzonej kwoty,
- treści pozwu i załączonych dokumentów.
Termin na reakcję jest zwykle krótki, dlatego warto działać od razu. W materiałach dotyczących postępowania upominawczego i EPU wskazywany jest termin 14 dni od doręczenia nakazu na wniesienie sprzeciwu.
Nie zakładaj, że powód ma rację
W praktyce kancelarii bardzo często spotyka się sprawy, w których:
- dług został już zapłacony,
- roszczenie jest przedawnione,
- wierzyciel błędnie wyliczył należność,
- pozew został skierowany przeciwko niewłaściwej osobie,
- część należności nie istnieje,
- dokumentacja jest niekompletna.
Przykładowo w odnalezionym w dokumentach kancelarii sprzeciwie przeciwko operatorowi energetycznemu wskazano, że dochodzone roszczenie zostało zapłacone jeszcze przed wniesieniem pozwu, co stanowiło podstawę zaskarżenia nakazu w całości.
Najczęstsze zarzuty podnoszone przeciwko nakazowi zapłaty
Każda sprawa jest inna, ale w praktyce często pojawiają się następujące argumenty:
Zarzut przedawnienia
Niektóre roszczenia wygasają po upływie określonego czasu.
Jeżeli pozwany skutecznie podniesie zarzut przedawnienia, może doprowadzić do oddalenia powództwa.
Zarzut spełnienia świadczenia
Jeżeli dług został już zapłacony, należy przedstawić odpowiednie dowody.
Zarzut nieudowodnienia roszczenia
Powód ma obowiązek wykazać:
- istnienie długu,
- jego wysokość,
- podstawę prawną żądania.
Zarzut błędnego wyliczenia należności
Dotyczy zwłaszcza:
- odsetek,
- kar umownych,
- kosztów dodatkowych.
Zarzut braku legitymacji
Szczególnie często pojawia się przy wierzytelnościach sprzedawanych funduszom sekurytyzacyjnym.
W dokumentach kancelarii odnaleźć można przykłady sprzeciwów, w których podnoszono m.in. zarzut przedawnienia, brak legitymacji oraz brak udowodnienia podstawy faktycznej roszczenia.
Czym jest sprzeciw od nakazu zapłaty?
Sprzeciw to pismo procesowe, w którym pozwany informuje sąd, że nie zgadza się z wydanym nakazem.
W postępowaniu upominawczym jego skuteczne wniesienie powoduje utratę mocy nakazu w zaskarżonym zakresie.
Nie wystarczy jednak samo stwierdzenie:
„Nie zgadzam się z nakazem”.
W praktyce warto szczegółowo przedstawić:
- swoje stanowisko,
- zarzuty wobec roszczenia,
- dowody na ich poparcie.
Jakie dokumenty warto zgromadzić?
W zależności od rodzaju sprawy mogą to być:
- potwierdzenia przelewów,
- umowy,
- faktury,
- korespondencja e-mail,
- wezwania do zapłaty,
- rozliczenia między stronami,
- dokumentacja księgowa.
Im wcześniej zostaną zgromadzone dowody, tym łatwiej przygotować skuteczną obronę.
Co się stanie, jeśli nic nie zrobię?
To jeden z najczęstszych błędów.
Jeżeli pozwany nie zareaguje w terminie, nakaz może się uprawomocnić. W konsekwencji wierzyciel może skierować sprawę do komornika i wszcząć egzekucję.
Może to oznaczać m.in.:
- zajęcie rachunku bankowego,
- zajęcie wynagrodzenia,
- egzekucję z majątku.
Dlatego odkładanie decyzji na później jest zwykle najgorszym możliwym rozwiązaniem.
Czy warto negocjować z wierzycielem?
Często tak.
Nie każda sprawa wymaga wieloletniego procesu.
W niektórych sytuacjach możliwe jest:
- rozłożenie należności na raty,
- częściowe umorzenie odsetek,
- zawarcie ugody.
Należy jednak pamiętać, że negocjacje nie wstrzymują biegu terminów procesowych.
Najczęstsze błędy po otrzymaniu nakazu zapłaty
Ignorowanie przesyłki z sądu
Błędne liczenie terminów
Niezłożenie sprzeciwu mimo istnienia argumentów
Brak załączenia dowodów
Samodzielne sporządzenie pisma bez analizy sprawy
Uzależnianie działania od negocjacji z wierzycielem
Jak kancelaria może pomóc?
Profesjonalna pomoc prawna może obejmować:
- analizę pozwu,
- ocenę zasadności roszczenia,
- przygotowanie sprzeciwu,
- zgromadzenie materiału dowodowego,
- reprezentację przed sądem,
- negocjacje ugodowe.
W wielu przypadkach odpowiednio przygotowany sprzeciw prowadzi do całkowicie odmiennego wyniku sprawy niż ten, który wynikał z treści nakazu zapłaty.
Podsumowanie
Nakaz zapłaty nie oznacza automatycznie przegranej sprawy.
Najważniejsze jest szybkie działanie. Pozwany powinien niezwłocznie przeanalizować:
- treść nakazu,
- termin do jego zaskarżenia,
- zasadność dochodzonego roszczenia,
- dostępne dowody.
W wielu przypadkach skutecznie wniesiony sprzeciw pozwala doprowadzić do pełnego rozpoznania sprawy przez sąd i skutecznej obrony przed niezasadnym roszczeniem.
FAQ
Ile mam czasu na wniesienie sprzeciwu?
W postępowaniu upominawczym co do zasady 14 dni od doręczenia nakazu.
Czy sprzeciw trzeba uzasadnić?
Praktycznie zawsze warto szczegółowo wskazać swoje argumenty i dowody.
Czy po wniesieniu sprzeciwu sprawa trafia na rozprawę?
Najczęściej tak — sąd rozpoznaje sprawę już po zapoznaniu się ze stanowiskami obu stron.
Czy można podnieść zarzut przedawnienia?
Tak, jeżeli roszczenie uległo przedawnieniu.
Czy warto skorzystać z pomocy adwokata?
Zwłaszcza wtedy, gdy sprawa jest bardziej skomplikowana, dotyczy dużych kwot lub wymaga podniesienia szczegółowych zarzutów procesowych.
Najnowsze artykuły
Spółki komandytowe podatnikami CIT
16 października 2020


