Nowe zasady ochrony konsumentów w 2025 roku – co zmienia dyrektywa Omnibus i Digital Services Act?

Internetowy handel zmienia się szybciej niż kiedykolwiek, a prawo stara się dotrzymać mu kroku. Rok 2025 to czas, w którym przedsiębiorcy sprzedający online muszą dostosować się do pakietu nowych regulacji – od dyrektywy Omnibus po unijny Digital Services Act (DSA). Dla konsumentów oznacza to więcej praw i przejrzystości, a dla e-commerce – nowe obowiązki i ryzyka.

---

Dlaczego doszło do zmian?

Rosnąca rola sprzedaży internetowej sprawiła, że dotychczasowe przepisy przestały nadążać za realiami rynku. Fałszywe recenzje, ukryte opłaty, niejasne promocje czy brak przejrzystości w marketplace’ach stały się codziennością. Unia Europejska postanowiła to uregulować, wprowadzając szereg aktów prawnych. W Polsce najgłośniej mówi się dziś o dyrektywie Omnibus, implementowanej do prawa konsumenckiego, oraz o Digital Services Act, który wprost dotyka platform internetowych.

---

Dyrektywa Omnibus – koniec z fikcyjnymi promocjami

Największe emocje budzą zmiany dotyczące ogłaszania przecen. Od teraz:

1. Każda promocja musi wskazywać najniższą cenę z ostatnich 30 dni przed jej wprowadzeniem.
   → Koniec z „sztucznym zawyżaniem cen”, by następnie ogłosić huczną obniżkę.
2. Recenzje muszą być prawdziwe – przedsiębiorca, który publikuje opinie, ma obowiązek informować, czy i w jaki sposób weryfikuje ich autentyczność.
3. Platformy sprzedażowe muszą jasno wskazywać, czy sprzedawcą jest przedsiębiorca, czy osoba prywatna – bo to ma ogromne znaczenie dla ochrony konsumenckiej.

---

Digital Services Act – nowa era dla platform online

Od lutego 2024 r. DSA obowiązuje największych graczy, a od 2025 roku stopniowo obejmuje także mniejsze podmioty. Dla polskiego e-commerce oznacza to m.in.:

• większą odpowiedzialność za treści użytkowników, w tym recenzje i oferty sprzedawców,
• obowiązek szybkiego reagowania na zgłoszenia nielegalnych treści,
• transparentność algorytmów – platformy muszą informować, dlaczego dana oferta lub reklama jest użytkownikowi wyświetlana,
• zakaz manipulacyjnych interfejsów (tzw. dark patterns), czyli np. mylących komunikatów typu „Zostało tylko 1 miejsce!” czy „Musisz zaakceptować wszystkie zgody”.

---

Co to oznacza w praktyce?

Dla konsumentów:

• Łatwiej sprawdzić, czy promocja jest prawdziwa.
• Większa ochrona przed manipulacją.
• Przejrzystość, kto faktycznie odpowiada za sprzedaż.

Dla przedsiębiorców:

• Nowe obowiązki informacyjne – konieczność dostosowania regulaminów, banerów, systemów recenzji.
• Ryzyko sankcji – za wprowadzanie konsumentów w błąd grożą wysokie kary finansowe (w przypadku DSA nawet do 6% rocznego obrotu).
• Potrzeba audytu prawnego – firmy muszą przeanalizować, czy ich praktyki marketingowe i sprzedażowe są zgodne z nowymi regulacjami.

---

Typowe błędy, które mogą drogo kosztować

1. „Zawyżanie cen” przed Black Friday – jeśli sklep nie pokaże najniższej ceny z 30 dni, naraża się na zarzut naruszenia prawa.
2. Fałszywe recenzje – publikowanie opinii kupionych lub wygenerowanych automatycznie bez informacji o tym to wprost nieuczciwa praktyka.
3. Brak informacji o statusie sprzedawcy – konsument musi wiedzieć, czy kupuje od firmy, czy osoby prywatnej.
4. Ukryte opłaty – np. doliczanie wysokich kosztów dostawy dopiero na końcu procesu zakupowego.

---

Jak przygotować firmę?

• Przeprowadzić audyt stron i sklepów internetowych – sprawdzić, czy wszystkie promocje, recenzje i informacje o sprzedawcach są zgodne z prawem.
• Uregulować system recenzji – wprowadzić zasady weryfikacji i jasno je komunikować klientom.
• Przeszkolić pracowników działu marketingu – aby kampanie reklamowe i promocje nie wprowadzały w błąd.
• Dostosować regulaminy platform i sklepów do wymogów DSA i Omnibus.

Checklista dla e-commerce 2025

10 kroków, aby być zgodnym z Omnibus i DSA

1. Ceny promocyjne – przy każdej obniżce wyświetlaj najniższą cenę z ostatnich 30 dni.
2. Recenzje klientów – weryfikuj ich autentyczność i informuj, jak to robisz.
3. Informacja o sprzedawcy – jasno wskazuj, czy oferta pochodzi od przedsiębiorcy, czy osoby prywatnej.
4. Ukryte koszty – pokazuj pełną cenę (z opłatami dodatkowymi) jeszcze przed finalizacją zakupu.
5. Regulaminy i polityki – zaktualizuj dokumenty prawne, aby uwzględniały nowe obowiązki informacyjne.
6. Algorytmy i rekomendacje – informuj klientów, dlaczego dana oferta lub reklama jest im wyświetlana.
7. Dark patterns – wyeliminuj manipulacyjne komunikaty (np. „zostało tylko 1 miejsce!”, jeśli nie jest to prawdą).
8. Procedura zgłoszeń – stwórz jasny mechanizm usuwania nielegalnych treści i reagowania na skargi użytkowników.
9. Szkolenia zespołu – uświadom dział marketingu, sprzedaży i IT, jakie działania są ryzykowne prawnie.
10. Audyt zgodności – regularnie sprawdzaj stronę i proces zakupowy pod kątem przestrzegania Omnibus i DSA.