Podatek PCC 2026: Próg zwolnienia wzrośnie do 5000 zł? Analiza projektu (Druk 1899)

W polskim systemie podatkowym od lat funkcjonują limity, które w obliczu dynamicznie rosnących cen i inflacji przestały pełnić swoją pierwotną funkcję. Jednym z najbardziej uciążliwych dla obywateli jest niski próg zwolnienia w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o PCC (druk nr 1899) zapowiada jednak przełomowe zmiany, które mają urealnić prawo podatkowe w 2026 roku.

Eksperci z Kancelarii Legalna Adwokaci i Radcowie szczegółowo przeanalizowali projektowane przepisy, które mają wyeliminować zbędną biurokrację przy drobnych transakcjach codziennych.

Projekt ustawy (druk 1899) zakłada podniesienie kwoty wolnej od podatku PCC z 1000 zł do 5000 zł przy sprzedaży rzeczy ruchomych oraz pożyczkach prywatnych. Zmiana ma wejść w życie w 2026 roku.

Co zmienia nowelizacja PCC?

Kluczowym założeniem nowelizacji jest pięciokrotne podniesienie limitu kwoty wolnej od podatku PCC – z obecnych 1000 zł do 5000 zł. Zmiana ta, zawarta w art. 1 projektu, modyfikuje art. 9 ustawy o PCC w następujących obszarach:

1. Sprzedaż rzeczy ruchomych (art. 9 pkt 6): Obecnie każda umowa sprzedaży przedmiotu o wartości rynkowej przekraczającej 1000 zł nakłada na kupującego obowiązek zapłaty  podatku PCC. Po zmianach obowiązek ten powstanie dopiero przy transakcjach dotyczących sprzedaży rzeczy ruchomych o wartości powyżej 5000 zł.
2. Pożyczki prywatne (art. 9 pkt 10 lit. d): Dotyczy to umów zawieranych między podmiotami spoza najbliższego kręgu rodzinnego (tzw. I grupy podatkowej oraz osób wymienionych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn). Nowy limit 5000 zł pozwoli na swobodniejsze wsparcie finansowe bez konieczności składania deklaracji PCC-3.

Dlaczego nowelizacja art. 9 ustawy o PCC jest konieczna?

Projektodawcy słusznie wskazują na brak waloryzacji limitów od ponad dwóch dekad. Kwota 1000 zł w przypadku sprzedaży rzeczy ruchomych nie była zmieniana od 1 stycznia 2001 roku. W tym czasie rzeczywistość gospodarcza uległa drastycznej zmianie:

• Wzrost wynagrodzeń: W 2001 r. pensja minimalna wynosiła 760 zł brutto, natomiast od 2026 r. wynosi 4806 zł brutto – co stanowi wzrost o 6,32 raza.
• Siła nabywcza i inflacja: Skumulowana inflacja w latach 2001–2025 szacowana jest na blisko 118,92%. Oznacza to, że dzisiejsze 1000 zł ma wartość nabywczą odpowiadającą zaledwie 457 zł z roku 2001.
• Efekt Dyrektywy DAC7: Dzięki implementacji dyrektywy DAC7 fiskus zyskał narzędzia do masowego monitorowania transakcji na platformach takich jak OLX, Allegro czy Vinted. W efekcie urzędy skarbowe wysyłają wezwania do zapłaty symbolicznych kwot (np. 30 zł podatku od roweru kupionego za 1500 zł).

Analiza ekonomiczna: Koszt poboru vs. Wpływy

Obecny system jest oceniany jako nieracjonalny ekonomicznie. Koszt wysłania listu poleconego (od 7,80 zł do 18,30 zł) wraz z kosztami pracy urzędnika często dorównuje lub przewyższa minimalną kwotę podatku PCC od transakcji niewiele przekraczających 1000 zł (która wynosi ok. 20 zł). Podniesienie limitu do 5000 zł ma na celu zracjonalizowanie systemu i ograniczenie tych nieefektywnych kosztów administracyjnych.

Skutki dla obywateli i budżetu

Projekt wywoła wielopłaszczyznowe skutki:

• Społeczne: Ograniczenie stresu obywateli związanego z wezwaniami o drobne kwoty oraz poprawa wizerunku administracji skarbowej.
• Gospodarcze: Obniżenie obciążeń fiskalnych może stać się pośrednim impulsem konsumpcyjnym, napędzającym rynek wtórny.
• Finansowe: Szacuje się, że maksymalna utrata wpływów dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego wyniesie ok. 500 mln zł rocznie. Liczbę transakcji w przedziale 1001–5000 zł szacuje się na 6 milionów rocznie.

Kiedy wejdzie w życie nowy limit PCC?

Proces legislacyjny jest monitorowany na bieżąco:

• 15 października 2025 r.: Projekt wpłynął do Sejmu.
• 13 lutego 2026 r.: Odbyło się I czytanie na 51. posiedzeniu Sejmu, po którym projekt skierowano do Komisji Finansów Publicznych.
• Wejście w życie: Ustawa ma zacząć obowiązywać po upływie 1 miesiąca od dnia ogłoszenia.

Podsumowanie i wsparcie prawne

Projektowana nowelizacja to krok w stronę systemowej deregulacji i dostosowania prawa do standardów konstytucyjnej proporcjonalności. Choć zmiana wydaje się punktowa, realnie wpłynie na miliony transakcji zawieranych rocznie przez Polaków.

Kancelaria Legalna Adwokaci i Radcowie na bieżąco analizuje proces legislacyjny. Jeśli planują Państwo transakcję zakupu lub umowę pożyczki i chcą upewnić się, jak nowe przepisy wpłyną na Państwa sytuację podatkową, nasi eksperci pozostają do dyspozycji.

Potrzebujesz konsultacji prawnej? Zapraszamy do kontaktu z Kancelarii Legalna Adwokaci i Radcowie. Skontaktuj się z nami lub umów spotkanie.